Net-billing, czyli nowy system rozliczeń energii z fotowoltaiki, nadal budzi wiele emocji. Już od 1 kwietnia bieżącego roku zastąpił on dotychczasowy system opustów i obejmuje wszystkich prosumentów, którzy dokonali zgłoszenia instalacji fotowoltaicznej po tej dacie. Na czym polega nowy system rozliczeń net-billing? Czym różni się od poprzedniego systemu? Czy warto zmienić system opustów na net-billing? Jakie korzyści będą płynąć z zainstalowania fotowoltaiki? Odpowiadamy na najważniejsze pytania – zapraszamy do artykułu!

Net-billing – co to jest?

Net-billing to rozliczanie kosztowe, które opiera się na wartości energii zakupionej i oddanej. Polega więc na wartościowym, a nie ilościowym jak do tej pory, rozliczeniu produkcji energii. Będąc bardziej precyzyjnym – od teraz prosumenci będą sprzedawać nadwyżki energii po określonej cenie (tzw. średniomiesięczna cena z Rynku Dnia Następnego), a za energię pobraną będą płacić tak, jak inni odbiorcy, czyli wraz z opłatami dystrybucyjnymi.

Warto wspomnieć, że system net-billing opiera się o depozyt prosumencki. To specjalne konto, które jest zasilane wartością energii wprowadzonej przez prosumenta do sieci. Zgromadzone na tym koncie środki, prosument może wykorzystać na zakup energii. Depozyt można wykorzystać przez kolejne 12 miesięcy. Jeśli prosument nie wykorzysta wszystkich nadwyżek, zostaną one zwrócone, jednak zwrot ten nie może przekroczyć 20% wartości energii wprowadzonej do sieci w danym miesiącu kalendarzowym. Trzeba także wiedzieć, że prosument ponosi koszty opłaty dystrybucyjnej zmiennej, jednak zwolniony jest z obowiązku odprowadzania podatku dochodowego PIT, akcyzy i VAT.

Net-billing – od kiedy nowe rozliczenia?

Net-billing wszedł w życie 1 kwietnia 2022 r. Zgodnie z ustawą system net-billing wdrażany będzie w trzech etapach:

• 01.04.2022 – 30.06.2022 – w tym czasie obowiązuje przejściowy system opustów. Na koniec okresu przejściowego nadwyżki energii zostaną rozliczone po średniej cenie miesięcznej z czerwca 2022 roku.
• 01.07 2022 – 30.06. 2024 – w tym terminie wchodzą w życie zasady net-billing. Nadwyżka energii będzie rozliczana według średniej ceny RDN (Rynek Dnia Następnego) z poprzedniego miesiąca kalendarzowego.
• 01.07.2024 – od tego dnia rozliczanie będzie następowało w systemie net-billing w oparciu o ceny godzinowe. Nadwyżki energii będą rozliczane z zastosowaniem taryf dynamicznych według ceny giełdowej godzinowej na rynkach dnia następnego.

Net-billing – dlaczego został wprowadzony?

System opustów prezentował jedne z najbardziej korzystnych zasad rozliczania energii z fotowoltaiki w Europie. Dzięki temu instalacje fotowoltaiczne zyskały ogromną popularność wśród prosumentów. Jednak błyskawiczny rozwój mikroistalacji spowodował także problemy związane z przeciążeniami sieci.

Net-billing zapewni dalszy i przede wszystkim stabilny rozwój zielonej energii – bez przeciążeń, wyłączeń i awarii sieci. Dotacje na fotowoltaikę oraz nowy system rozliczeń sprawią, że prosumenci poza samą instalacją fotowoltaiczną, zainteresują się także korzystnymi magazynami energii.

Wdrożenie net-billingu spowodowane jest także unijną dyrektywą rynkową oraz dyrektywą RED II. Dokumenty te zakładają ustalenie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej dla krajów członkowskich Unii Europejskiej. UE nakłada więc na zrzeszone w ramach Wspólnoty kraje obowiązek ustalenia takiego systemu prosumenckiego, który będzie pozwalał na oddzielne rozliczanie energii wprowadzonej i pobranej z sieci.

Jak rozliczać fotowoltaikę – czy wszyscy prosumenci przechodzą na net-billing?

Warto wspomnieć jeszcze o tym, że dotychczasowi prosumenci oraz prosumenci, którzy do 31 marca 2022 r. złożyli poprawne zgłoszenie do OSD o przyłączenie mikroinstalacji do sieci, mogą pozostać w systemie opustów przez okres kolejnych 15 lat.

Zasada ta obowiązuje również w przypadku rozbudowy istniejącej instalacji fotowoltaicznej. Istnieją jednak dwa warunki:

• rozbudowa musiała być zgłoszona 1 kwietnia 2022 r.,
• należy poinformować operatora sieci o zmianie mocy zainstalowanej mikroinstalacji w terminie 14 dni od dnia dokonanej zmiany.

Prawo działa także w drugą stronę – ustawa przewiduje możliwość przejścia z systemu opustów na system net-biling. By dokonać takiej zmiany, prosument musi nie później niż na 21 dni przed początkiem kolejnego kwartału złożyć pisemne oświadczenie do sprzedawcy o chęci skorzystania z nowych zasad.

Net-billing – czy to się opłaca?

Wiele osób zastanawia się, czy przejście na net-billing będzie korzystne. Analizy i obliczenia jasno wykazują, że mikroinstalacja w systemie net-billing jest w stanie obniżyć nasze rachunki za prąd nawet o 70%. Net-billing jest więc opłacalny, choć oczywiście system opustów generował często oszczędności nawet na poziomie 90%.

Nie można jednak zapominać, że instalacja fotowoltaiczna, bez względu na system rozliczeń, zawsze będzie produkować darmowy i zeroemisyjny prąd. A co za tym idzie – w każdym wypadku jest rozwiązaniem ekonomicznym, ekologicznym i zwiększającym energetyczną niezależność, zwłaszcza w połączeniu z własnym magazynem energii. Dodatkowo, dzięki wielu programom wsparcia, jak np. Mój Prąd bądź Czyste Powietrze, można znacznie obniżyć koszt instalacji paneli fotowoltaicznych i przyspieszyć zwrot inwestycji.